KẾ HOẠCH MỚI CỦA BỘ DI TRÚ CANADA NĂM 2026 XÁC NHẬN CÁC ƯU TIÊN CHÍNH

Ngày 13 tháng 3 năm 2026, Bộ Di trú, Người tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đã công bố Kế hoạch hoạt động giai đoạn 2026–2027. Đây là tài liệu quan trọng định hình chính sách nhập cư của Canada trong ba năm tới, đồng thời phản ánh sự chuyển hướng rõ rệt sang mô hình nhập cư bền vững, có kiểm soát và gắn chặt với nhu cầu thực tế của nền kinh tế.

Kế hoạch dài 67 trang không chỉ xác nhận các mục tiêu tiếp nhận thường trú nhân mà còn đưa ra hàng loạt cải cách lớn về hệ thống, chương trình và cách thức quản lý nhập cư. Một trong những điểm nổi bật là việc duy trì mục tiêu tiếp nhận 380.000 thường trú nhân mỗi năm từ năm 2026 đến năm 2028, với phạm vi linh hoạt từ 350.000 đến 420.000 để thích ứng với điều kiện kinh tế và năng lực xử lý hồ sơ.

Trong cơ cấu nhập cư, diện kinh tế tiếp tục chiếm tỷ trọng chủ đạo và dự kiến tăng lên khoảng 64% vào năm 2027 và 2028. Điều này cho thấy chiến lược rõ ràng của chính phủ Canada trong việc ưu tiên thu hút lao động có tay nghề cao, đặc biệt trong các lĩnh vực đang thiếu hụt như y tế, công nghệ, kỹ thuật và các ngành nghề tay nghề. Trong khi đó, diện đoàn tụ gia đình và người tị nạn vẫn được duy trì ổn định nhằm đảm bảo các cam kết xã hội và nhân đạo.

Một trong những thay đổi quan trọng nhất trong kế hoạch lần này là việc giảm mạnh số lượng người nhập cư tạm thời. Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh, Canada đang điều chỉnh lại quy mô để giảm áp lực lên nhà ở, hạ tầng và các dịch vụ xã hội. Số lượng người nhập cư tạm thời mới dự kiến giảm từ 673.650 người vào năm 2025 xuống còn 385.000 người vào năm 2026, tương đương mức giảm 43%. Mục tiêu dài hạn là đưa tổng số người cư trú tạm thời xuống dưới 5% dân số vào cuối năm 2027.

Song song với việc giảm số lượng, chính phủ cũng đang định hình lại các chương trình để nâng cao chất lượng và hiệu quả. Đối với sinh viên quốc tế, Canada vẫn duy trì vai trò là điểm đến giáo dục hàng đầu nhưng với cách tiếp cận chọn lọc hơn. Sinh viên bậc thạc sĩ và tiến sĩ tại các trường công lập sẽ được miễn một số yêu cầu hành chính nhằm tạo điều kiện thu hút nhân tài nghiên cứu. Đồng thời, các hồ sơ thuộc chương trình ưu tiên như tiến sĩ hoặc Chiến lược Kỹ năng Toàn cầu sẽ được xử lý nhanh với mục tiêu hoàn tất trong vòng 14 ngày. Bên cạnh đó, chính phủ cũng tăng cường kiểm soát chất lượng thông qua việc xác minh thư nhập học và giám sát chặt chẽ các cơ sở giáo dục.

Đối với lao động nước ngoài tạm thời, kế hoạch mới đưa ra những thay đổi đáng kể nhằm cải thiện tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Việc kiểm tra tuân thủ của người sử dụng lao động sẽ được chuyển giao sang Bộ Việc làm và Phát triển Xã hội Canada nhằm giảm chồng chéo và nâng cao hiệu quả giám sát. Đồng thời, các biện pháp bảo vệ người lao động sẽ được tăng cường, bao gồm việc siết chặt quy định đối với doanh nghiệp vi phạm và nâng cao nhận thức về quyền lợi của người lao động. Các ngành thiết yếu như nông nghiệp, chế biến thực phẩm và y tế tiếp tục được ưu tiên trong việc cấp giấy phép lao động.

Một điểm đáng chú ý khác là cam kết tạo lộ trình chuyển đổi lên đến 33.000 lao động tạm thời sang thường trú nhân trong giai đoạn 2026–2027. Đây là chính sách quan trọng nhằm giữ chân những người lao động đã có đóng góp cho nền kinh tế và cộng đồng Canada, đặc biệt trong bối cảnh có khoảng 1,9 triệu người cư trú tạm thời dự kiến hết hạn giấy phép trong năm 2026. Chương trình này được thiết kế như một bổ sung cho các hệ thống hiện có như Express Entry và Chương trình Đề cử Tỉnh bang, thay vì thay thế chúng.

Trong hệ thống tuyển chọn nhập cư, Express Entry tiếp tục được cải tiến theo hướng linh hoạt và sát với nhu cầu thị trường lao động hơn. IRCC sẽ mở rộng việc lựa chọn theo danh mục ngành nghề, tập trung vào các lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe, STEM, nghề tay nghề, vận tải và nông nghiệp. Ngoài ra, các yếu tố như kinh nghiệm làm việc tại Canada, mức lương và khả năng hành nghề trong các ngành được quản lý cũng sẽ được xem xét để tăng điểm cho ứng viên. Những thay đổi này nhằm đảm bảo rằng người nhập cư được lựa chọn có khả năng đóng góp nhanh chóng và hiệu quả vào nền kinh tế.

Chương trình Đề cử Tỉnh bang (PNP) cũng được mở rộng đáng kể với chỉ tiêu tăng từ 55.000 vào năm 2025 lên 91.500 vào năm 2026. Sự gia tăng này phản ánh vai trò ngày càng quan trọng của các tỉnh bang trong việc lựa chọn người nhập cư phù hợp với nhu cầu lao động địa phương. Chính phủ liên bang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các địa phương để đảm bảo sự cân bằng giữa mục tiêu quốc gia và nhu cầu khu vực.

Bên cạnh đó, chiến lược thu hút người nói tiếng Pháp ngoài Quebec tiếp tục được đẩy mạnh. Tỷ lệ mục tiêu sẽ tăng dần từ 9% vào năm 2026 lên 12% vào năm 2029. Để đạt được mục tiêu này, chính phủ sẽ triển khai nhiều biện pháp như phân bổ thêm chỉ tiêu riêng cho các tỉnh, tăng cường lựa chọn trong Express Entry và đẩy mạnh các hoạt động quảng bá quốc tế. Chính sách này không chỉ nhằm hỗ trợ các cộng đồng Pháp ngữ mà còn góp phần cân bằng nhân khẩu học trên toàn quốc.

Trong lĩnh vực tị nạn, Canada vẫn duy trì cam kết nhân đạo nhưng đồng thời triển khai các cải cách để giải quyết tình trạng tồn đọng hồ sơ, hiện đã lên đến gần 300.000 trường hợp. Chính phủ sẽ đẩy nhanh quá trình xử lý, áp dụng công nghệ và cải tiến quy trình nhằm đảm bảo quyết định được đưa ra nhanh chóng và công bằng hơn. Đồng thời, một sáng kiến đặc biệt sẽ được triển khai để xử lý khoảng 115.000 hồ sơ thường trú của những người đã được bảo vệ tại Canada.

Một phần quan trọng của kế hoạch là việc tái cấu trúc tài chính và tổ chức. Ngân sách của IRCC dự kiến giảm khoảng 25% trong ba năm tới, tương đương 1,1 tỷ USD. Việc cắt giảm này kéo theo sự tinh giản bộ máy, với số lượng nhân sự giảm khoảng 13% vào năm 2029. Để bù đắp, IRCC đang đầu tư mạnh vào công nghệ nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả hoạt động.

Chuyển đổi số là một trong những trụ cột chính của kế hoạch. IRCC đang triển khai hệ thống tài khoản trực tuyến thống nhất, cho phép người dùng truy cập tất cả dịch vụ thông qua một nền tảng duy nhất. Đồng thời, các hệ thống quản lý hồ sơ và dữ liệu mới sẽ được đưa vào vận hành, hỗ trợ xử lý nhanh hơn và chính xác hơn. Trí tuệ nhân tạo cũng được ứng dụng để phát hiện gian lận, tự động hóa một số quy trình và hỗ trợ cán bộ trong việc ra quyết định, dù vẫn đảm bảo yếu tố con người giữ vai trò cuối cùng.

Ngoài ra, IRCC đang thử nghiệm các hình thức cấp thị thực điện tử, có khả năng thay thế các loại tem visa truyền thống trong tương lai. Đây là bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống và nâng cao trải nghiệm của người dùng.

Trong lĩnh vực quốc tịch và hộ chiếu, Canada tiếp tục cải thiện chất lượng dịch vụ thông qua việc số hóa quy trình. Bài kiểm tra quốc tịch trực tuyến đã trở thành tiêu chuẩn, và mục tiêu xử lý 80% hồ sơ trong vòng 12 tháng được đặt ra. Chương trình hộ chiếu cũng được nâng cấp với quy trình nộp hồ sơ trực tuyến và cải thiện khả năng xử lý tại nước ngoài.

Tổng thể, Kế hoạch 2026–2027 cho thấy Canada đang bước vào một giai đoạn điều chỉnh lớn trong chính sách nhập cư. Trọng tâm không còn là tăng trưởng số lượng mà chuyển sang tối ưu chất lượng, đảm bảo tính bền vững và phù hợp với năng lực của hệ thống cũng như nhu cầu của nền kinh tế. Việc giảm nhập cư tạm thời, tăng chọn lọc trong nhập cư kinh tế, mở rộng vai trò của tỉnh bang và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ là những dấu hiệu rõ ràng của sự chuyển đổi này.

Những thay đổi này sẽ có tác động đáng kể đến người lao động, du học sinh và các ứng viên nhập cư trong thời gian tới. Việc nắm bắt sớm xu hướng và điều chỉnh kế hoạch cá nhân phù hợp sẽ là yếu tố quan trọng để tận dụng cơ hội trong bối cảnh chính sách đang thay đổi nhanh chóng.