CANADA DỰ ĐỊNH NGỪNG CÁC CHƯƠNG TRÌNH EXPRESS ENTRY HIỆN TẠI VÀ KHỞI ĐỘNG CHƯƠNG TRÌNH THAY THẾ.

Canada đang đứng trước một trong những thay đổi lớn nhất trong chính sách nhập cư diện tay nghề cao kể từ khi hệ thống Express Entry được triển khai vào năm 2015. Theo kế hoạch mới được công bố, chính phủ liên bang dự kiến sẽ loại bỏ các chương trình nhập cư hiện tại thuộc Express Entry và thay thế bằng một hệ thống mới, đơn giản và linh hoạt hơn.

Đây không chỉ là một điều chỉnh kỹ thuật, mà có thể là bước chuyển mình mang tính chiến lược nhằm tái định hình cách Canada lựa chọn và thu hút nguồn nhân lực quốc tế trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động.

Express Entry hiện tại đang vận hành như thế nào?

Express Entry từ lâu đã được xem là hệ thống trung tâm trong việc quản lý hồ sơ định cư diện kinh tế của Canada. Thông qua nền tảng này, ứng viên từ khắp nơi trên thế giới có thể nộp hồ sơ và cạnh tranh dựa trên hệ thống tính điểm toàn diện (CRS).

Hiện tại, Express Entry đang quản lý ba chương trình chính:

• Chương trình Lao động Tay nghề Liên bang (Federal Skilled Worker Program)
• Chương trình Kinh nghiệm làm việc tại Canada (Canadian Experience Class)
• Chương trình Lao động Tay nghề nhóm ngành kỹ thuật (Federal Skilled Trades Program)

Mỗi chương trình có những tiêu chí riêng về kinh nghiệm làm việc, trình độ ngôn ngữ và các yếu tố khác. Sau khi đủ điều kiện tham gia, ứng viên sẽ được xếp hạng trong một “pool” chung và những người có điểm số cao nhất sẽ nhận được thư mời nộp hồ sơ định cư.

Trong năm 2025, Canada đã phát hành gần 118.000 thư mời thông qua các đợt rút hồ sơ Express Entry, cho thấy quy mô và tầm quan trọng của hệ thống này.

Kế hoạch thay đổi: Hợp nhất thành một hệ thống duy nhất

Theo kế hoạch cải cách được Bộ Di trú, Tị nạn và Quốc tịch Canada (IRCC) đưa ra trong giai đoạn 2026–2028, chính phủ đề xuất:

• Loại bỏ toàn bộ ba chương trình hiện tại
• Thay thế bằng một “nhóm chương trình mới” duy nhất
• Đơn giản hóa điều kiện tham gia
• Tăng tính linh hoạt trong việc lựa chọn ứng viên

Mặc dù chưa có nhiều chi tiết cụ thể về cách thức vận hành của hệ thống mới, định hướng chung đã được xác định rõ: tạo ra một quy trình dễ hiểu hơn cho cả người nộp hồ sơ, doanh nghiệp và các bên liên quan, đồng thời đáp ứng tốt hơn nhu cầu của thị trường lao động Canada.

Điều này cho thấy Canada đang chuyển từ mô hình phân chia theo chương trình sang một cách tiếp cận linh hoạt hơn, có thể tập trung trực tiếp vào kỹ năng và nhu cầu thực tế của nền kinh tế.

Vì sao Canada cần thay đổi hệ thống Express Entry?

Việc cải tổ Express Entry không phải là quyết định ngẫu nhiên, mà phản ánh những thay đổi sâu sắc trong nhu cầu nhân lực và chiến lược phát triển của Canada.

Trong những năm gần đây, thị trường lao động Canada đã đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm:

• Thiếu hụt lao động trong các ngành trọng điểm
• Sự mất cân đối giữa kỹ năng của người nhập cư và nhu cầu thực tế
• Áp lực từ hệ thống nhà ở và dịch vụ công khi lượng người nhập cư tăng cao

Do đó, việc đơn giản hóa hệ thống và tăng tính linh hoạt sẽ giúp chính phủ dễ dàng điều chỉnh tiêu chí tuyển chọn theo từng giai đoạn, thay vì bị giới hạn bởi cấu trúc cố định của các chương trình cũ.

Ngoài ra, việc xây dựng một “pool” ứng viên đa dạng hơn cũng giúp Canada tiếp cận được nhiều nguồn nhân lực chất lượng cao từ các lĩnh vực khác nhau, thay vì chỉ tập trung vào các nhóm truyền thống.

Những thay đổi này có ý nghĩa gì với người đang có kế hoạch định cư?

Đối với những người đang chuẩn bị hồ sơ định cư theo diện Express Entry, thông tin này mang lại cả cơ hội lẫn thách thức.

Cơ hội: hệ thống đơn giản và dễ tiếp cận hơn

Một trong những lợi ích lớn nhất của cải cách này là việc giảm bớt sự phức tạp trong quy trình. Thay vì phải lựa chọn giữa nhiều chương trình với tiêu chí khác nhau, ứng viên có thể tiếp cận một hệ thống thống nhất, rõ ràng hơn.

Điều này đặc biệt có lợi cho những người chưa có nhiều kinh nghiệm tìm hiểu về hệ thống nhập cư Canada, hoặc những người đang gặp khó khăn trong việc xác định chương trình phù hợp.

Thách thức: tiêu chí có thể thay đổi linh hoạt hơn

Ngược lại, sự linh hoạt cũng đồng nghĩa với việc tiêu chí lựa chọn có thể thay đổi nhanh chóng theo nhu cầu của thị trường lao động.

Điều này có thể khiến việc dự đoán khả năng được mời nộp hồ sơ trở nên khó khăn hơn, đặc biệt đối với những ứng viên đang dựa vào các tiêu chí cố định của hệ thống hiện tại.

Thời điểm triển khai và những điều cần lưu ý

Ở thời điểm hiện tại, kế hoạch này vẫn đang ở giai đoạn đề xuất. Chính phủ Canada dự kiến sẽ tiến hành tham vấn với các bên liên quan và công chúng vào mùa xuân năm 2026 trước khi đưa ra các quyết định chính thức.

Điều này có nghĩa là:

• Các chương trình hiện tại vẫn đang hoạt động
• Ứng viên vẫn có thể nộp hồ sơ theo hệ thống cũ
• Chưa có thời điểm cụ thể cho việc áp dụng hệ thống mới

Tuy nhiên, với quy mô của thay đổi này, nhiều chuyên gia nhận định đây sẽ là một trong những cải cách quan trọng nhất trong lịch sử nhập cư Canada hiện đại.

Góc nhìn chiến lược: Canada đang hướng đến điều gì?

Nếu nhìn rộng hơn, có thể thấy rõ rằng Canada đang dần chuyển sang mô hình nhập cư mang tính “chủ động lựa chọn” thay vì “tiếp nhận theo tiêu chí cố định”.

Điều này thể hiện qua các xu hướng:

• Ưu tiên các ngành nghề đang thiếu hụt
• Tăng vai trò của nhà tuyển dụng trong quá trình lựa chọn
• Tập trung vào khả năng đóng góp kinh tế ngay lập tức

Hệ thống mới, dù chưa được công bố chi tiết, nhiều khả năng sẽ tiếp tục đi theo hướng này, với mục tiêu tối ưu hóa hiệu quả của chính sách nhập cư.

Người Việt nên chuẩn bị gì trước thay đổi này?

Trong bối cảnh hệ thống đang chuẩn bị thay đổi, việc chuẩn bị sớm và đúng hướng sẽ mang lại lợi thế đáng kể.

Một số yếu tố quan trọng cần tập trung bao gồm:

• Nâng cao trình độ ngoại ngữ
• Tích lũy kinh nghiệm làm việc phù hợp với nhu cầu thị trường
• Theo dõi sát các thông tin cập nhật từ chính phủ Canada
• Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ để sẵn sàng nộp khi có cơ hội

Việc chủ động thích nghi với sự thay đổi sẽ giúp ứng viên không bị động khi hệ thống mới chính thức được triển khai.

Việc Canada lên kế hoạch thay thế toàn bộ các chương trình Express Entry hiện tại bằng một hệ thống mới cho thấy sự thay đổi mạnh mẽ trong cách quốc gia này tiếp cận vấn đề nhập cư.

Dù còn nhiều chi tiết chưa được công bố, nhưng định hướng chung đã rất rõ ràng: đơn giản hóa quy trình, tăng tính linh hoạt và gắn chặt hơn với nhu cầu thực tế của nền kinh tế.

Đối với người đang có ý định định cư Canada, đây vừa là cơ hội để tiếp cận một hệ thống dễ hiểu hơn, vừa là lời nhắc rằng việc chuẩn bị sớm và thích nghi nhanh sẽ là yếu tố quyết định trong hành trình phía trước.